آخرین دستاوردها و فناوری های نوین صنعت بازیافت کشور در نخستین نمایشگاه این صنعت در دید عموم قرار گرفت.بازیافت و مدیریت انواع پسماند، هم اندیشی، ارائه دستاوردها و راهکارهای علمی، پژوهشی و تجربی در زمینه صنعت بازیافت از اهداف این نمایشگاه است.این نمایشگاه از هفدهم آذر در محل بوستان گفتگوی تهران آغاز شد.

در شرايط كنوني جهان، فاضلاب تصفيه شده به عنوان يكي از منابع مهم آب به شمار مي رود و هرروزه شاهد راه اندازي پروژه هاي جديدي از اين دست در سطح دنيا هستيم. اين پروژه ها دو پيام را براي جهانيان به همراه دارند: اول آنكه وضعيت آب و منابع آن در بسياري از مناطق جهان در حال وخيم تر شدن است، دوم آنكه فناوري لازم براي خروج از اين وضعيت در دست است و فقط بايد سرمايه گذاري كرد و اين فناوري ها را به خدمت گرفت.

ورمي كمپوست حاصل فعاليت بيولوژيك نوعي كرم‌خاكي با نام علمي Eisenia fotida مي‌باشد اين جانور با تغذيه از موادآلي موجود در طبيعت آن‌ را به كود آلي مغذي تبديل نموده به گونه‌اي كه در حال حاضر اين كود به عنوان يكي از غني‌ترين كودهاي آلي بيولوژيك شناخته شده در دنيا كاربرد ورمي‌كمپوست در خواص فيزيكي،‌ شيميايي و بيولوژيكي خاك تأثير بسزايي دارد. اين كود اصلاح‌كنندة خصوصيات فيزيكوشيميايي و بيولوژيكي خاك بوده و علاوه بر وزن مخصوص كم، فاقد هر گونه بو، ميكروارگانيسم‌هاي پاتوژن، باكتري‌هاي غير هوازي، قارچ‌ها و علف‌هاي هرز مي‌باشد. ورمي‌كمپوست علاوه بر قابليت جذب آب با حجم بالا، شرايط مناسب جهت دانه‌بندي و قدرت نگه‌داري مواد غذايي مورد نياز گياهان را فراهم مي‌نمايد. ورمي‌كمپوست حاوي عناصر غذايي بسيار غني به‌ويژه ازت بوده كه به‌تدريج آن‌ها را در اختيار گياه قرار مي‌دهد (اين نكته از نظر حاصل‌خيزي خاك بسيار پراهميت است.) اين كود در مقايسه با ساير كودهاي آلي داراي ميزان عناصر اصلي غذايي بالاتري است. ورمي‌كمپوست علاوه بر عناصر ماكرو مانند ازت، فسفر و پتاسيم كه در فعاليت‌هاي حياتي گياه نقش اساسي دارند حاوي عناصر ميكرو مانند آهن، مس، روي و منگنز نيز مي‌باشد. علاوه بر اين با داشتن موادي مانند ويتامين B12 و اكسين عوامل محرك رشد گياه را فراهم مي‌آورند. 

معمولآ نسبت كربن به ازت (C/N) ورمي كمپوست20-15بوده و طول دانه‌هاي خشك آن  بين 1-5mm متغير است. هوموس آن نيز 20%  وزن خشك مي‌باشد.

كرم‌هاي زباله‌خوار با تغذيه زايدات آلي آن‌ها را تجزيه و دگرگون مي‌نمايند. فرآيند هضم اين كرم‌ها به تغيير سريع‌تر مواد آلي منتهي شده و كمپوست تثبيت مي‌شود. نتيجة اين عمل دستيابي به ورمي‌كمپوست با كيفيت بالا است كه با بالاترين استانداردهاي جهاني برابري مي‌كند.

کمپوست عبارت از بقایای گیاهی و حیوانی، زباله های شهری و یا لجن فاضلاب است که تحت شرایط پوسیدگی قرار گرفته باشند، بطوری که مواد سمی آنها از بین رفته، مواد پودر شده و فرم اولیه خود را از دست داده باشند. برای تهیه کمپوست می توان از بقایای چوب بریها‏، زباله شهری،‏ بقایای کشتارگاهها و کارخانه های کنسرو ماهی ، لجن فاضلاب و اجساد گیاهان پست غیرآوندی استفاده نمود.

بطورکلی، کمپوست ها از نظر مواد غذائی ضعیف هستند (به استثناء بقایای کشتارگاهها و کارخانه های کنسرو ماهی که از نظر ازت غنی می باشند) و معمولاً برای بهبود ساختمان خاک مورد استفاده قرار می گیرند. اثر فیزیکی کمپوست به مقدار ماده آلی آن و اثر شیمیائی کمپوست به ترکیب شیمیائی آن بستگی دارد. تهیه کمپوست از زباله های شهری و لجن فاضلاب راه مفیدی برای مصرف مجدد و دفع بهداشتی این مواد است. مواد اخیر از این نظر که دارای املاح کم، فاقد مولدین امراض و آفات گیاهی، بذر علفهای هرز و خاک می باشند مناسب بوده و به سرعت در خاک می پوسند. لجن فاضلاب را پس از تخمیر غیر هوازی و حرارت دادن (برای کشتن عوامل بیماریزای آن) مورد استفاده قرار می دهند.

برای تهیه کمپوست روش کلی زیر انجام پذیر است. موادی را که می خواهند. کمپوست نمایند بصورت لایه ای به ضخامت 7 تا 10 سانتیمتر روی سطح زمین یا حفره ای که در زمین تهیه نموده اند قرار می دهند و به ازاء هر سطل از مواد کمپوست شونده حدود 100 گرم فسفات دی آمونیم یا سوپر فسفات بر روی مواد می باشند (در صورتی که از سوپر فسفات استفاده می شوند بهتر است حدود 40 گرم اوره به ازاء هر 100 گرم سوپر فسفات اضافه شود) پس از پاشیدن کود شیمیائی اقدام به آبپاشی این لایه نموده و سپس لایه های جدید را به همین روش اضافه می کنند. ممکن است لایه هائی از کود حیوانی و یا خاک را بطور متناوب با لایه های مواد کمپوست شونده قرار دهند. در صورتی که از لایه های کود حیوانی استفاده می شود به اضافه کردن کود ازت در زمان انباشتن مواد کمپوست شونده نیازی نیست، اما به فسفات و همچنین سولفات کلسیم ممکن است نیاز باشد. ترکیب کود شیمیائی که برای تحریک و تکمیل پوسیدگی و تعادل عناصر به کمپوست اضافه می شود به نسبت کربن به ازت و ترکیب شیمیائی مواد کمپوست شونده بستگی دارد.

فعاليت هر انسان در بخش‌هاي كشاورزي، صنعتي و شهري همراه با توليد مواد زائد مي‌باشد. كه جزء جدايي‌ناپذير فرآيند حيات است.
چنانچه نتوانيم اين مواد زائد را از محيط فعاليت او دور بسازيم. چرخه توليد ارزش دچار سكون خواهد شد.
در گذشته زباله ها در دوري تكويني ايجاد و تبديل مي‌شد اما امروزه امكان چنين دوري وجود ندارد. زيرا ميزان زباله بيش از آن است كه تجزيه و تبديل آنها در يك دوره زماني مناسب ممكن باشد. بنابراين تبديل به موقع زباله الزامي است. در روش‌هاي دفع زباله و كاهش آلودگي محيط زيست، بازيافت مواد با ارزش موجود در زباله است، و يكي از روش‌هاي بازيافت مواد آلي موجود در زباله توليد انواع كودهاي آلي (كمپوست) مي‌باشد.
روشي كه در اين طرح توسط پيشنهاد مي گردد، توليد انواع كودهاي آلي به روش فيزيكوشيميايي است كه از نظر فرآيندي و هزينه‌هاي توليد و ميزان سرمايه‌گذاري اوليه داراي تفاوت چشمگيري با كمپوست است.
محصول توليدي؛ كود آلي گرانوله
تداوم كشت و كار و توليد محصولات كشاورزي در اراضي كشاورزي طي ساليان متمادي و استفاده طولاني مدت گياهان از ذخاير غذايي خاك‌هاي مورد استفاده سبب فقر تدريجي خاك‌ها شده است.
براي حفظ حاصلخيزي خاك‌ها و ممانعت در كاهش آنها ضرورت دارند، بر اساس قانون استرداد متناسب با تخليه مواد غذايي و با استفاده از كودها منجمله كودهاي آلي ذخاير غذايي خاك را تقويت كرد. از جمله مزاياي مواد آلي مي‌توان به موارد ذيل اشاره
1- بستري مناسب براي بقاء و ماندگاري ميكروارگانيسم‌هاي مفيد
2- بهبود بخشيدن تهويه خاك و افزايش تخلخل و گسترش رشد
3- نگهداري وطوبت در حد ظرفيت مزرعه
4- ممانعت از نوسانات حرارتي خاك
5- افزايش بازدهي با توجه به كارشناسي خاك به ميزان 50 تا 60 درصد
6- كنترل اسيديته (PH) و ظرفيت تبادل كاتيوني (eEe) در حد معمول
معرفي شرايط لازم جهت سرمايه گذاري
زمين مورد نياز با در نظر گرفتن دپوي زباله تر: ده هكتار

استفاده از زباله براي توليد برق و راه اندازي نيروگاه‌هايي موسوم به بيوگاز به عنوان طرحي نو و حركتي نو انديشانه در شيراز در حال شكل‌گيري و اجرا است.

به گزارش خبرگزاري جمهوري اسلامي، پيشرفت روز افزون تكنولوژي ، توسعه زندگي شهري ، توليد ويرانگر زباله‌هاي شهري در كلان شهرها و نياز بيشتر به انرژي پاك براي زيستن از جمله مولفه‌هايي است كه استفاده از اين نوع نيروگاه‌ها را اجتناب ناپذير مي‌كند. در حقيقت راه اندازي نيروگاه‌هاي بيو گاز با يك تير دو هدف زدن است به طوري كه از يك سو فرايند امحاي زباله‌هاي شهري انجام مي‌شودو از سوي ديگر از اين نوع زباله‌ها در توليد انرژي پاك بهره‌گيري مي‌شود.

طرح احداث نيروگاه‌بيوگاز درشيراز و استفاده از زباله‌هاي شهري در توليد انرژي در اين كلان شهر از سال‌ها پيش در حال مطالعه بود و اكنون به مرحله اجرا و سرانجام رسيده است. مدير عامل سازمان تنظيف و بازيافت مواد شهرداري شيراز در اين‌باره گفت: براي اولين بار در كشور نيروگاه برق بيوگاز در شيراز احداث مي‌شود. به گزارش خبرگزاري جمهوري اسلامي رمضان اميني سه شنبه در جمع خبرنگاران افزود: استان فارس به‌عنوان اولين استان پيگير در تاسيس اين نيروگاه از سال ‪ ۷۸‬در اين زمينه فعال بوده است و طرح آن را به اجرا گذاشته است.

وي افزود: اولين نيروگاه بيوگاز كشور هفته جاري با حضور وزير كشور و مسوولان استاني در شيراز راه اندازي مي‌شود. وي گفت: نيروگاه برق بيوگاز با ظرفيت يك هزارو ‪ ۶۵‬كيلو وات ساعت توسط سازمان تنظيف و بازيافت مواد شهرداري شيراز و با مشاركت بخش خصوصي در محل سايت پسمانده‌هاي شيراز واقع در برم شور احداث شده است. اميني افزود:تاقبل ازسال ‪ ۷۶‬تمام پس مانده‌هادر محل كيان آباد پايين تر از شهرك ميانرود در جنوب شيراز دفن مي‌شد كه به علت همجواري اين سايت با شهر و جلوگيري از آلودگي‌هاي زيست محيطي و بهداشتي از سال ‪ ۷۶‬محل دفن پسمانده هابه محل فعلي انتقال داده شد و اين محل در زميني به مساحت دو هزارو ‪ ۱۷۹‬هكتار است.

وي گفت:‪ ۴۰‬هكتار از اين زمين مختص سايت دفن زباله‌ها و ‪ ۳۰‬هكتار هم مختص مجتمع صنعتي بازيافت و مابقي حريم جانبي و فضاي سبز شهرداري شيراز است و از اين مساحت تا به حال بيش از هزار و‪۲۰۰‬ه كتار زيتون كاري شده و نزديك به ‪ ۳۰‬تن زيتون امسال از اين محل برداشت مي‌شود. مدير عامل سازمان تنظيف و بازيافت مواد شهرداري شيراز گفت: در اثر دفن زباله‌ها به خصوص موادآلي تجديد پذير و فعل و انفعالات بي‌هوازي مواد گازهاي متان، اكسيژن، دي اكسيد كربن و نيتروژن توليد مي‌شود كه نزديك به ‪ ۶۰‬درصد گاز متصاعد از آن متان و ‪ ۳۰‬درصد دي اكسيد كربن و مابقي گازهاي ديگر است. اميني افزود: اين گازها هم براي آلوده كردن آب‌هاي زيرزميني و انفجارات درون زمين و هم براي افزايش گازهاي گلخانه‌اي و ايجاد اشتعال و آتش سوزي و آثار زيانبار آن براي محيط زيست فوق‌العاده زيانبار است بنابراين براي اولين بار در سال ‪ ۷۸‬در كشور شهرداري شيراز چاهكي به ابعاد ‪ ۲/۵‬در ‪ ۲/۵‬و به عمق شش متراحداث كرد ودر همان سال بحث جمع آوري، هدايت و سوزاندن اين گازها به صورت آزمايشي انجام گرفت.

وي بيان كرد: به دنبال آن شهرداري شيراز و سازمان تنظيف مواد جمع آوري و سوزاندن گازهاي حاصل از دفن بي‌هوازي زباله‌هاي شيراز را در دستور كار خود قرار داد كه از سال ‪ ۸۰‬اقدام به لوله‌گذاري و هدايت گازهاي حاصل از دفن پسمانده‌هاي زباله‌هاي شيراز كرد و امسال هم نزديك به پنج هزارو ‪۴۰۰‬ متر طول لوله‌گذاري در محل سايت دفن براي استحصال گاز انجام شده است. اميني ادامه داد: بدنبال اين اقدام خيلي از كلان شهرها كارشناسان خود را به شيراز اعزام نمودندو از كارشناسان سازمان تنظيف و مواد شهر شيراز اين طرح‌ها را اخذ و پس از شيراز در برخي از شهرها پروژه‌احداث نيروگاه بيو گاز آغاز شد. مديرعامل سازمان تنظيف مواد شهرداري شيراز گفت: اثرات جمع آوري و هدايت اين گازها قابل بررسي است، اينك درهر ساعت ‪ ۷۰۰‬متر مكعب گاز در سايت دفن زباله شيراز توليد مي‌شود، سازمان تنظيف و مواد شهرداري شيراز از طريق سازمان انرژي‌هاي نو احداث نيروگاه برق را در دستور كار خود قرار داده است. اميني‌افزود:احداث‌اين نيروگاه‌داراي تاثيرات زيست محيطي وجمع‌آوري و هدايت اين گازها كه به عنوان سوخت نيروگاه مورد استفاده قرار مي‌گيرد و جريان الكتريسيته و برق هم توليد مي‌كند،برق توليدي به شبكه برق سراسري به طور متوسط هر كيلو وات ساعت ‪ ۵۵‬هزار تومان فروخته مي‌شود كه قرارداد آن منعقد شده و سازمان انرژي نو متعهد شده به مدت ‪ ۱۳‬سال برق توليدي اين نيروگاه را خريداري كند.

وي گفت:زباله‌هايي كه دفن مي‌شود از بين دوتاشش ماه اين زباله‌ها توليد گاز مي‌كنند و عواملي كه بر توليد گاز اين زباله‌ها موثراست مي‌توان به خود موادآلي تجديدپذير در زباله‌ها،رطوبت آنها و نحوه توزيع و دفن آنها و ميزان آبي كه به سايت دفن نفوذ مي‌كند اشاره كرد. اميني گفت: با توجه به اينكه روزانه به طور متوسط ‪ ۹۰۰‬تن زباله در سايت دفن مي‌شود يقينا با افزايش گازهاي استحصالي اين امكان وجود دارد كه به فكر توسعه نيروگاه باشيم. اميني اعتبار نيروگاه را ‪ ۱۴‬ميليارد ريال و مدت اجرايي آن را شش ماه ذكر كرد و افزود: ‪ ۴۰‬درصد اين پروژه متعلق به يك شركت چيني است